पुण्यात सध्या Vidyanand Bapat Pune Noise Pollution हा विषय चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरत आहे. गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर DJ, मोठ्या आवाजातील लाऊडस्पीकर आणि सार्वजनिक ठिकाणी होणाऱ्या ध्वनीप्रदूषणाविरोधात पुण्यातील रहिवासी विद्यानंद बापट यांनी आवाज उठवला आहे. त्यांच्या भूमिकेमुळे पुण्यात एक महत्त्वाचा प्रश्न पुन्हा चर्चेत आला आहे—उत्सव साजरा करण्याचा अधिकार आणि नागरिकांना शांततेत जगण्याचा अधिकार यामध्ये समतोल कसा साधायचा?
विद्यानंद बापट कोण आहेत?
विद्यानंद बापट हे पुण्यातील नारायण पेठ परिसरात राहणारे असून ते BPO क्षेत्रात काम करतात. गेल्या काही काळापासून त्यांनी पुण्यातील ध्वनीप्रदूषणाच्या प्रश्नाकडे प्रशासनाचे आणि नागरिकांचे लक्ष वेधण्यास सुरुवात केली आहे. विशेषतः गणेशोत्सवाच्या काळात वाढणारा DJ आणि लाऊडस्पीकरचा आवाज, मिरवणुका आणि सार्वजनिक रस्त्यांवरील अडथळे याबाबत त्यांनी प्रशासनाकडे तक्रारी आणि निवेदने दिली आहेत.
पुण्यात Noise Pollution चा मुद्दा का चर्चेत आला?
पुणे हे IT आणि शिक्षणाचे मोठे केंद्र आहे. अनेक नागरिक वेगवेगळ्या शिफ्टमध्ये काम करतात आणि Work From Home करणाऱ्यांची संख्याही मोठी आहे. बापट यांच्या मते, सध्याच्या जीवनशैलीच्या तुलनेत जुन्या ध्वनीप्रदूषणाच्या नियमांकडे नव्याने पाहण्याची गरज आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की उत्सव साजरा करण्यासाठी मोठ्या आवाजातील DJ किंवा लाऊडस्पीकर आवश्यक नाहीत.
गणेशोत्सवाला विरोध नाही, मग नेमकी मागणी काय?
विद्यानंद बापट यांच्या भूमिकेबाबत एक गैरसमज निर्माण झाला होता की ते गणेशोत्सवाच्या विरोधात आहेत. मात्र त्यांनी स्पष्ट केले आहे की त्यांचा विरोध गणेशोत्सवाला नसून अतिध्वनीला आहे. त्यांच्या मते धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्सव आनंदाने साजरे व्हावेत; मात्र त्यासाठी नागरिकांच्या आरोग्यावर आणि दैनंदिन जीवनावर परिणाम होईल इतका मोठा आवाज करणे योग्य नाही.
DJ आणि Loudspeaker वर बंदीची मागणी
गणेशोत्सवातील मोठ्या आवाजातील DJ आणि लाऊडस्पीकरच्या वापरावर नियंत्रण किंवा बंदी घालण्याची मागणी बापट यांनी केली आहे. त्यांनी असा मुद्दा मांडला आहे की गणेशोत्सवाची परंपरा अनेक दशकांपासून आहे, मात्र मोठ्या आवाजातील लाऊडस्पीकर हे या उत्सवाचे अनिवार्य अंग नाहीत. त्यामुळे उत्सव आणि ध्वनीप्रदूषण हे दोन वेगळे मुद्दे म्हणून पाहिले पाहिजेत.
पुणे महानगरपालिका बैठकीतही मुद्दा उपस्थित
ध्वनीप्रदूषणाचा प्रश्न पुणे महानगरपालिकेच्या गणेशोत्सव तयारीच्या बैठकीतही समोर आला. बापट यांनी सार्वजनिक ठिकाणी DJ आणि मोठ्या आवाजाच्या साधनांवर निर्बंध असावेत अशी मागणी केली. या मागणीवरून बैठकीत वाद निर्माण झाला आणि त्यांना बैठकीतून बाहेर नेण्यात आले. या घटनेनंतर पुण्यातील ध्वनीप्रदूषणाचा प्रश्न आणखी चर्चेत आला.
विद्यानंद बापटांवर हल्ला आणि वाढलेली चर्चा
ध्वनीप्रदूषणाविरोधातील त्यांच्या भूमिकेमुळे बापट यांचे नाव राज्यभर चर्चेत आले. 3 सप्टेंबर 2026 रोजी पुण्यात माध्यमांशी बोलत असताना त्यांच्यावर हल्ला झाल्याची घटना समोर आली. या घटनेचा व्हिडिओ समोर आल्यानंतर नागरिक आणि विविध सामाजिक संघटनांकडून प्रतिक्रिया व्यक्त करण्यात आल्या. पोलिसांनीही या प्रकरणात कारवाई केली. महत्त्वाचे म्हणजे, या घटनेनंतरही बापट यांनी आपली भूमिका बदललेली नाही. ध्वनीप्रदूषणाचा प्रश्न चर्चेतून आणि कायदेशीर मार्गाने सोडवला जावा, अशी त्यांची भूमिका कायम आहे.
पुण्यातील नागरिकांचा मुद्दा काय आहे?
ध्वनीप्रदूषणाचा परिणाम केवळ एका व्यक्तीवर होत नाही. लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक, विद्यार्थी, रुग्ण आणि रात्रीच्या शिफ्टमध्ये काम करणारे नागरिक यांच्यावर मोठ्या आवाजाचा परिणाम होऊ शकतो. यामुळे उत्सव साजरा करताना नागरिकांच्या सोयीचा आणि आरोग्याचा विचार करणे आवश्यक आहे. पुण्यातील काही नागरिकांनीही DJ आणि मोठ्या आवाजाच्या यंत्रणेविरोधात व्यापक आंदोलनाची भूमिका घेतली आहे.
उत्सव आणि पर्यावरण यामध्ये समतोल गरजेचा
गणेशोत्सव हा महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जीवनातील महत्त्वाचा उत्सव आहे. त्यामुळे उत्सवाची परंपरा, श्रद्धा आणि आनंद कायम ठेवतानाच ध्वनीप्रदूषणासारख्या समस्यांकडे दुर्लक्ष करता येणार नाही. उत्सव मोठ्या आवाजातच साजरा करावा लागतो का? हा प्रश्न विद्यानंद बापट यांच्या आंदोलनामुळे पुन्हा चर्चेत आला आहे. उत्सव साजरा करण्याचा आनंद आणि नागरिकांच्या शांततेचा अधिकार यामध्ये योग्य समतोल साधणे ही प्रशासनासोबतच समाजाचीही जबाबदारी आहे.
निष्कर्ष
Vidyanand Bapat Pune Noise Pollution हा केवळ एका व्यक्तीचा मुद्दा राहिलेला नाही. पुण्यातील वाढते ध्वनीप्रदूषण, DJ संस्कृती, लाऊडस्पीकरचा वापर आणि नागरिकांच्या शांततेचा अधिकार यावर व्यापक चर्चा सुरू झाली आहे. बापट यांची भूमिका योग्य की अयोग्य यावर मतभेद असू शकतात; मात्र अशा प्रश्नांवर चर्चा, कायदेशीर मार्ग आणि नागरिकांच्या सहभागातून तोडगा काढणे आवश्यक आहे. उत्सव साजरे करताना “आनंदही हवा आणि शांतताही हवी” हा समतोल साधता आला, तर पुण्याची उत्सवपरंपरा आणि नागरिकांचे जीवनमान दोन्ही जपता येऊ शकते.
