Maharashtra Balbharati New Textbooks NEP: महाराष्ट्रातील शालेय विद्यार्थ्यांसाठी अभ्यासक्रमाबाबत महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. 2027 पासून इयत्ता 5वी, 7वी, 9वी आणि 11वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी नवीन पाठ्यपुस्तके लागू करण्याची तयारी सुरू आहे. यासोबतच शालेय अभ्यासक्रमातही टप्प्याटप्प्याने बदल करण्यात येणार आहेत.
या बदलामुळे विद्यार्थ्यांना नेमका काय फायदा होणार, कोणत्या वर्गांची पुस्तके बदलणार आणि नवीन अभ्यासक्रमामागे काय कारण आहे, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
2027 पासून 5वी, 7वी, 9वी आणि 11वी ची नवीन पुस्तके पुढील चार इयत्तांना नवा अभ्यासक्रम, नवी पाठ्यपुस्तके, पासून कोणत्या वर्गांची पुस्तके बदलणार;
नवीन अभ्यासक्रमाच्या अंमलबजावणीच्या नियोजनानुसार 2027 पासून 5वी, 7वी, 9वी आणि 11वी या वर्गांची नवीन पाठ्यपुस्तके विद्यार्थ्यांना उपलब्ध करून देण्याच्या दिशेने काम केले जात आहे. या वर्गांमध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी जुन्या पुस्तकांऐवजी सुधारित अभ्यासक्रमावर आधारित पुस्तके येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे पालक आणि विद्यार्थ्यांनी पुढील शैक्षणिक वर्षासाठी अधिकृत घोषणांकडे लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
अभ्यासक्रमातही होणार बदल फक्त पुस्तके बदलण्यापुरता हा विषय मर्यादित नाही. शालेय अभ्यासक्रम अधिक आधुनिक, कौशल्याधारित आणि विद्यार्थ्यांच्या गरजांशी जोडण्यावर भर दिला जात आहे.नवीन अभ्यासक्रमामध्ये विद्यार्थ्यांना केवळ पाठांतर करण्याऐवजी विषय समजून घेणे, त्याचा प्रत्यक्ष जीवनात वापर करणे आणि विविध कौशल्ये विकसित करण्यासाठी अधिक संधी देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
महाराष्ट्रातील शालेय अभ्यासक्रमातही काळानुसार बदल करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. नवीन पाठ्यपुस्तके आणि अभ्यासक्रम तयार करताना विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास, कौशल्ये आणि व्यावहारिक ज्ञान यांचा विचार केला जात आहे.
विद्यार्थ्यांसाठी काय बदल होऊ शकतो?
नवीन अभ्यासक्रमामुळे विद्यार्थ्यांच्या शिकण्याच्या पद्धतीत काही महत्त्वाचे बदल दिसू शकतात.
उदाहरणार्थ:विषय अधिक कृती आणि अनुभवावर आधारित असू शकतात. पाठांतरापेक्षा आकलन आणि कौशल्यांना अधिक महत्त्व मिळू शकते. दैनंदिन जीवनाशी संबंधित उदाहरणांचा वापर वाढू शकतो. विद्यार्थ्यांमध्ये विचार करण्याची आणि समस्या सोडवण्याची क्षमता विकसित करण्यावर भर दिला जाऊ शकतो. बदलत्या तंत्रज्ञानाशी संबंधित ज्ञानाला अधिक महत्त्व मिळू शकते.
पालक आणि विद्यार्थ्यांनी काय करावे ? सध्या विद्यार्थ्यांनी नवीन पुस्तकांची चिंता करण्याची गरज नाही. अधिकृतपणे नवीन पुस्तके उपलब्ध झाल्यानंतरच त्यातील धडे, विषय आणि बदलांची अचूक माहिती स्पष्ट होईल.
पालकांनी शालेय शिक्षण विभाग, महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक निर्मिती व अभ्यासक्रम संशोधन मंडळ आणि संबंधित अधिकृत माध्यमांमधून होणाऱ्या घोषणांकडे लक्ष ठेवणे योग्य ठरेल.
5वी, 7वी, 9वी आणि 11वी च्या विद्यार्थ्यांसाठी नेमका बदल काय?
2027 पासून प्रस्तावित बदलांमुळे या चार वर्गांतील विद्यार्थ्यांसाठी शालेय शिक्षणाचा अनुभव काही प्रमाणात बदलू शकतो. नवीन पुस्तके आणि अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांना अधिक आधुनिक आणि कौशल्याधारित शिक्षण देण्याच्या उद्देशाने तयार केले जात असल्यास त्याचा परिणाम पुढील शिक्षणावरही होऊ शकतो.
मात्र नेमके कोणते विषय, धडे किंवा घटक बदलणार आहेत, याची माहिती अधिकृत नवीन पाठ्यपुस्तके आणि अभ्यासक्रम जाहीर झाल्यानंतरच स्पष्ट होईल. अभ्यासक्रमातील बदलांसोबतच १०वी आणि १२वी नंतर योग्य करिअरची दिशा निवडणेही महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी हा ब्लॉग नक्की वाचा.
थोडक्यात सांगायचे झाले तर ;
2027 पासून 5वी, 7वी, 9वी आणि 11वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी नवीन पाठ्यपुस्तके आणण्याची तयारी आहे. त्यासोबतच महाराष्ट्रातील शालेय अभ्यासक्रमातही बदल होणार आहेत. NEP 2020 च्या दिशेने शिक्षण अधिक कौशल्याधारित आणि विद्यार्थी केंद्रित करण्यावर भर दिला जात आहे.
महत्वाची गोष्ट : अंतिम बदल, नवीन पुस्तकांची रचना आणि अंमलबजावणीची तारीख यासाठी संबंधित महाराष्ट्र शासन आणि शिक्षण विभागाच्या अधिकृत घोषणेलाच अंतिम आधार मानावा.
उपलब्ध सेवा मोफत डिजिटल पुस्तके (PDF), अभ्यासक्रम आणि नवीन पुस्तकांची माहिती ;
संकेतस्थळ: ebalbharati किंवा balbharati.co.in
